Antwerpen krijgt een tunnel… of toch niet?

Tijdens een persconferentie gisteren heeft de Vlaamse regering haar plannen voorgesteld om de Antwerpse mobiliteitsknoop te ontwarren. Dat was alvast de bedoeling. Want er viel weinig concreets te rapen. De Vlaamse regering heeft immers beslist om niet te beslissen. Ze is het alleen eens geworden over een nieuwe studie. Na een eerste keer in 2006, en een tweede maal in 2009 zal een tunneloplossing opnieuw onderzocht worden. Derde keer, goede keer zullen sommigen denken. Voorlopig beperkt de eensgezindheid van de Vlaamse regering zich dus tot de vraag om opnieuw een studie te bestellen.

Een haalbare kaart?

De beslissing om de tunnelvariant opnieuw te onderzoeken, komt eigenaardig over na de uitspraken van Vlaams minister-president Kris Peeters amper 24 uur geleden. Hij verklaarde toen in een verlichte bui dat “de tijd van studeren voorbij was”. Maar nog geen dag later moet hij deze woorden al terug inslikken. Een mooi voorbeeld van het betere bochtenwerk. Het is inmiddels duidelijk dat deze bijkomende studie nodig is om de verdeeldheid binnen de Vlaamse regering te camoufleren. De meerderheidspartijen staan met getrokken messen tegenover elkaar en zijn het fundamenteel oneens over hoe het Antwerpse mobiliteitsvraagstuk moet opgelost worden. Het persnummertje van gisteren heeft daar niets aan veranderd. Kris Peeters was de persruimte nog niet goed en wel buiten of het openlijke, politieke gespin barstte al los. SP.a blijft zich bij monde van Antwerps burgemeester Patrick Janssens vastklampen aan een tunnel. Voor hem is het immers duidelijk: “de Lange Wapper komt er niet”. Nochtans stelde Kris Peeters gisteren dat “de brug er sowieso komt als de tunnel afgekeurd wordt”. NV-A-voorzitter Bart De Wever van zijn kant oppert dan weer dat “er nog geen definitieve beslissing is genomen over welke constructie gebruikt zal worden voor de Oosterweelverbinding”. Onduidelijkheid troef dus. Rest ons de cruciale vraag hoe de Vlaamse regering in juli een akkoord zal vinden als zou blijken dat de tunnel volgens de studie niet haalbaar is. Kortom, zullen de regeringspartijen elkaar binnen enkele maanden plots wel vinden? En is deze coup de théâtre dan niet enkel bedoeld om meer tijd te kopen en de hete aardappel voor zich uit te schuiven?

Want de tunnelvariant is al verschillende keren onderzocht. Het sluiten van de Antwerpse Ring via een tunnel werd een eerste maal geopperd in 2006 in de Horvath-studie. Nadien kwam deze optie opnieuw aan bod in de Arup Sum-studie in 2009. Een derde keer deze optie onderzoeken, zal geen zoden aan de dijk brengen.

De voorwaarden lijken onschuldig, maar dat zijn ze allerminst. Zo moet de tunnel door de Europese tunnelautoriteit goedgekeurd worden, in eenzelfde tijdspanne realiseerbaar zijn en mag ze niet duurder zijn dan een brug. Uit de eerdere studies naar een tunnel is echter gebleken dat die wel degelijk duurder is dan de brugvariant. De kostprijs van de Lange Wapper bedraagt 2,2 miljard euro, terwijl deze van een tunnel minstens 600 miljoen euro duurder zou zijn. Hiermee wordt een van de drie voorwaarden die de Vlaamse regering gisteren voorop stelde, geschonden. Die luidt immers dat de kostprijs die van de Lange Wapper niet mag overtreffen. Of de tunnel aan de derde voorwaarde voldoet, is ook een groot vraagteken.

De kroniek van een aangekondigde dood

De Vlaamse Regering koopt dus (nog maar eens) extra tijd. Of zit er meer achter de nachtelijke bijeenkomsten op topniveau? Terwijl sommigen de vertoning van gisteren krampachtig als een principiële keuze voor een tunnel willen bestempelen, waait er ook een andere wind door de wandelgangen. Kwatongen fluisteren dat de vertoning van gisteren eigenlijk moet geïnterpreteerd worden als een keuze voor de Lange Wapper. Want stel nu, en gelet op de conclusies van de vorige studies is dat mogelijk, dat de voorwaarden die aan de tunnelvariant gekoppeld werden niet haalbaar zijn. Zullen de meerderheidspartijen, in het bijzonder SP.a, dan volmondig met de brug instemmen? Bestaat de kans dat Antwerpen, dat nu een tunnel verwacht, uiteindelijk toch een brug zal krijgen? Heeft Vlaams minister-president Kris Peeters de lat net zo hoog gelegd zodat de studie naar de tunnel bij voorbaat een verloren zaak is en het uiteindelijk toch een aangepaste Lange Wapper zal worden? We zouden er niemand van durven beschuldigen op dergelijke doortrapte wijze aan politiek te doen…

We kunnen ons verder ook de vraag stellen wat de DAM-werkgroepen (Duurzaam Antwerpen Mobiel) de afgelopen maanden hebben uitgespookt. Deze Vlaamse regering zit ondertussen al 10 maanden in het zadel en heeft naar aanleiding van de volksraadpleging in oktober vorig jaar zeven werkgroepen in het leven geroepen. Zij moesten nagaan hoe de Antwerpse mobiliteitsknoop kon ontward worden. Vandaag stellen we vast dat deze werkgroepen tot niets geleid hebben. Tenzij tot de conclusie dat er na tien jaar studiewerk nóg bijkomend onderzoek nodig is.

En de Vlaming, die begrijpt er inmiddels hoe langer hoe minder van. Die staat dag in dag uit in de file, ziet bedrijven hun deuren sluiten, mensen hun job verliezen, en de aantrekkelijkheid van onze regio voor investeerders afnemen. Die Vlaming verwacht enkel dat politici doen waarvoor ze betaald worden. En dat is: beslissingen nemen. Dus, minister-president Peeters, beste Kris, wees eerlijk en stop uw politiekeprietpraat. U beloofde het parlement expliciet om tegen 31 maart de knoop door te hakken en bent dus met dit nieuwe uitstel elke geloofwaardigheid kwijt. Als uw regering er al niet in slaagt dit dossier tot een goed einde te brengen, kan u beter ‘Vlaanderen in Actie’ - waar logistiek een speerpunt van is - meteen begraven. Vlaanderen is niet in actie. Integendeel, Vlaanderen staat stil.

Annick De Ridder
Vlaams parlementslid - Open Vld

31 maart 2010